2008-09-28 14:59 Kongres Kultury w Lublinie: wezwanie do dawania ewangelicznego świadectwa na współczesnych areopagach 
Do dawania ewangelizacyjnego świadectwa pokolenia nowych Pawłów, którzy na współczesnych areopagach podejmą międzykulturowy dialog – wzywają uczestnicy III Kongresu Kultury Chrześcijańskiej, który dzisiaj kończy czterodniowe obrady w Lublinie. Projekt przesłania Kongresu zaprezentował przed południem abp Józef Życiński na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II.
„Wyzwania stawiane współcześnie przed Kościołem przez kulturę postmoderny, globalny świat i integrację Europy można porównać do wielkich wyzwań, które stanęły przed chrześcijaństwem, gdy Apostołowie powędrowali z zacisza Galilei 'na krańce ziemi' - w stronę ateńskiego Areopagu i wielkich metropolii Imperium Romanum” – czytamy w projekcie przesłania. 

Przesłanie przypomina o wyzwaniach jakie stoją przed Polską m.in.: pluralizmie kulturowym, migracji zarobkowej czy konsumpcjonizmie. Podkreśla, że celem kolejnych Kongresów Kultury jest budowanie „jedności Wieczernika wśród podziałów i głębokich konfliktów globalnego świata". 

W nawiązaniu do hasła kongresu „Godność czy sukces? Kulturowe dylematy współczesności” przesłanie przypomina nauczanie Jana Pawła II, który w swojej pierwszej encyklice „Redemptor hominis” podkreśla, że osoby ludzkiej nie można traktować instrumentalnie jako środka do realizacji ekonomicznych planów lub politycznych wizji. Przestrzega przed tworzeniem wrażenia nieuniknionego konfliktu między pragmatyką sukcesu a troską o godność człowieka. Zachęca natomiast do poszukiwania harmonijnego zespolenia wartości, bez tworzenia opozycji między sukcesem a poczuciem honoru i uczciwości.

Przesłanie zwraca uwagę, że sukces nie stanowi sam w sobie zła moralnego. „Zło pojawia się w nim, kiedy zburzeniu ulega bogaty świat więzi międzyludzkich zaś drugi człowiek staje się tylko elementem tła stanowiącego horyzont do realizacji skrajnie indywidualistycznych ambicji” – czytamy.

Autorzy przesłania podkreślają, że Kongres obradował w przededniu 30. rocznicy wyboru kard. Karola Wojtyły na papieża, dlatego często wskazywano na aktualność jego religijnego, humanistycznego i społecznego dziedzictwa. „Prawda o godności człowieka głoszona przez Jana Pawła II i świadectwo Solidarności przemieniły Polskę i Europę” – zaznaczają. 

Przestrzegają przed agresją lekceważącą godność człowieka, agresją tak widoczną w programowej nienawiści głoszonej zarówno przez ONR, jak i PZPR, których ideologia do dzisiaj jest obecna w środowiskach lewicy i wśród młodzieży nawiązującej do radykalnych haseł ONR, która nie wie czym był faszyzm. Proponują utworzenie odpowiedniego programu edukacyjnego oraz przeciwdziałanie pozornym działaniom przedstawicieli prawa, którzy nie zwracają uwagi na faszystowskie symbole i gesty. 

Przesłanie wzywa do kontynuowania dialogu z Żydami – „starszymi braćmi w wierze”. „Jednoznacznie negatywna ocena winna objąć wszystkie próby antagonizowania współpracy z judaizmem” – czytamy. Wskazuje się przy tym na ważne spotkanie w Lublinie kleryków miejscowego seminarium z grupą przyszłych rabinów. 

Tekst podkreśla konieczność poszukiwania duchowych pomostów pomiędzy krajami Unii Europejskiej z krajami rozwijającymi się. W tym kontekście szczególny nacisk położono na dialog polsko-ukraiński. 

W przesłaniu nie zapomina się też o środowiskach osób sfrustrowanych, zniechęconych życiem, pełnych pretensji do świat, którym instytucje społeczne, w tym media powinny poświęcać więcej uwagi. 

Nie brak także apelu do ludzi kultury, którzy powinni przywoływać świadectwo wielkich osobowości, które „w osobistej strefie wyciszenia, modlitwy, refleksji potrafiły chronić wartości kontrastujące z przesłaniem beznadziei, rozpaczy, absurdu, które można odnaleźć u wielu współczesnych autorów". Przesłanie przypomina też o wielkiej tradycji afirmacji sensu i treści, której owocem jest współczesna nauka i technika. 

W nawiązaniu do słów znanego myśliciela francuskiego Andre Glucksmanna, który obecny etap rozwoju kultury nazwał „eutanazją rozumu”, przesłanie przestrzega przed kulturowym nihilizmem, antyintelektualizmem oraz sympatiami do pseudonauki. 

Za nie do zaakceptowania autorzy przesłania uważają nawiązywanie do leninowskiej tradycji i formułowanie opinii, że w polityce ważna jest jedynie skuteczność, a nie zasady moralne. W tekście przywołane zostały słowa niemieckiego filozofa Maxa Horkheimera, który powiedział, że „polityka bez teologii jest absurdem”. 

Przesłanie podkreśla, że refleksja Kongresu jest zaproszeniem do wspólnoty wartości humanistycznych, rdzennych dla kultury chrześcijańskiej – wspólnoty, z której nie może być wykluczony nikt z racji swej społecznej, etnicznej i wyznaniowej odmienności. „Budowanie instytucji chrześcijańskich w klimacie ksenofobii i lęku przed innym zamiast na zasadach właściwego dla Ewangelii uniwersalizmu prowadzi do przeobrażenia kultury chrześcijańskiej w nihilizm, tym bardziej groźny, gdy autorytet Chrystusa zostanie zastąpiony przez kulturowych guru i polityków instrumentalizujących frustrację i lęk” – czytamy w projekcie przesłania.

Wyraża ono nadzieję, że w duchu nauczania Jana Pawła II i Benedykta XVI „kultura budowana w imię godności człowieka, sprzyja i gwarantuje prawdziwą ekologię ludzkiej duszy, dzięki której osoby ludzkie stworzone na obraz i podobieństwo Boga jako mężczyźni i kobiety mogą realizować swe doczesne i nadprzyrodzone powołanie”. tom / Lublin